شناسه خبر: 536188
پنج شنبه 7 آبان 1405 12:55
گاز اروپا دوباره سه‌رقمی شد؛ از تنگه هرمز تا زمستان سرد
پایگاه اطلاع‌رسانی دریا و نفت : قیمت گاز طبیعی در اروپا روز چهارشنبه با عبور از مرز ۱۰۰ یورو (۱۱۱ دلار) برای هر مگاوات‌ساعت، برای نخستین بار از دسامبر ۲۰۲۲ به این سطح رسید. علت این جهش، اختلال در عرضه ناشی از جنگ در خاورمیانه و کاهش ذخایر اروپا با نزدیک شدن فصل زمستان اعلام شده است.
منظور از اختلال عرضه خاورمیانه عمدتاً قطع صادرات گاز طبیعی مایع قطر است؛ جنگ و تنش در تنگه هرمز مسیر اصلی محموله‌های قطر به اروپا را مختل کرده و شرکت قطری اعلام کرده تا پایان دسامبر نمی‌تواند به مشتریان اروپایی تحویل دهد. بر اساس این گزارش، قیمت قراردادهای آتی گاز هلندی «تی‌تی‌اف» که شاخص مرجع قیمت گاز در اروپاست، بیش از ۴ درصد افزایش یافت و تا ساعت چهار بعدازظهر به وقت اروپای مرکزی به ۱۰۰.۳۷ یورو (۱۱۱.۶ دلار) برای هر مگاوات‌ساعت رسید.
این رقم در مقایسه با حدود ۳۲ یورو (۳۵.۶ دلار) پیش از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران در فوریه گذشته، جهشی چشمگیر محسوب می‌شود.این افزایش، قیمت گاز را به سطحی رسانده که بازارهای اروپا از زمان بحران انرژی پس از جنگ روسیه و اوکراین تجربه نکرده بودند؛ هرچند هنوز پایین‌تر از اوج تاریخی حدود ۳۴۰ یورو (۳۷۸ دلار) برای هر مگاوات‌ساعت در اوت ۲۰۲۲ است.
هشدار درباره بحران تازه انرژی
«دان یورگنسن»، کمیسر انرژی اروپا، روز چهارشنبه هشدار داد اتحادیه اروپا به دلیل اختلالات ژئوپلیتیکی با بحران تازه انرژی روبه‌روست و زمستان پیش‌رو برای شهروندان و اقتصاد اروپا دشوار خواهد بود. او پس از نشست با نمایندگان شرکت‌های پالایش نفت اروپا گفت قبض‌های انرژی در اتحادیه به‌شدت بالا رفته و اختلال در عرضه جهانی ادامه دارد.کمیسیون اروپا پیش‌بینی می‌کند کمبود عرضه در جهان تا سال ۲۰۲۷ ادامه یابد و این مسئله می‌تواند قیمت انرژی را بالا نگه دارد. این نهاد درصدد تقویت تولید پالایشگاه‌های اروپایی است، پس از آنکه در دو دهه گذشته حدود یک‌چهارم آنها تعطیل شد.
ذخایر پایین و نگرانی برای زمستان
نگرانی‌ها درباره توان اروپا برای تأمین تقاضای زمستان افزایش یافته است، زیرا اختلال در محموله‌های گاز طبیعی مایع (ال‌ان‌جی) در خاورمیانه، عرضه موجود در بازارهای جهانی را کاهش داده است.بر پایه اعلام آژانس اتحادیه اروپا برای همکاری میان تنظیم‌کنندگان انرژی، میزان پرشدگی مخازن گاز اروپا در ۲۱ اکتبر حدود ۷۵ درصد بود؛ پایین‌تر از هدف معمول ۹۰ درصد تا اوایل نوامبر، هرچند کشورها در اجرای این هدف انعطاف بیشتری دارند.
مخازن اروپا زمستان گذشته در سطح ۲۸ درصد پایان یافت، در حالی که میانگین 9 سال گذشته حدود ۴۰ درصد بود؛ همین موضوع پر کردن دوباره آنها را پرهزینه‌تر و دشوارتر کرده است.این آژانس برآورد کرد صورتحساب واردات گاز اروپا در نتیجه جنگ بین ۱۸ تا ۳۳ میلیارد یورو (۲۰ تا ۳۶.۷ میلیارد دلار) افزایش یافته است. این فشارها در حالی ادامه دارد که تقاضای گاز اروپا حدود ۲۰ درصد کمتر از سطح پیش از بحران انرژی ۲۰۲۲ است و این می‌تواند تا حدی سرعت خالی شدن ذخایر را کم کند.اما استفاده بیشتر از ذخایر گاز هم دو مشکل دارد: اول با خالی‌تر شدن مخازن، فشار گاز داخل آنها کم می‌شود و برداشت سریع در روزهای اوج سرما سخت‌تر می‌شود؛ «سرمای دیررس زمستان» یعنی موج سرما در اواخر فصل که تقاضای گرمایش هنوز بالاست ولی مخازن از قبل خالی شده‌اند. دوم اگر ذخایر زودتر تمام شود، پر کردن دوباره در تابستان پرهزینه‌تر و دشوارتر می‌شود و قیمت‌ها برای زمستان بعد هم بالا می‌ماند. به همین دلیل می‌گویند اروپا باید نرخ برداشت را کنترل کند تا در روزهای آخر سرما دستش خالی نماند.
نقش بزرگ‌تر آمریکا و رقابت با آسیا
اروپا پس از کاهش عرضه روسیه و اختلال محموله‌های خاورمیانه، اتکای خود را به ال‌ان‌جی آمریکا بیشتر کرده است. طبق آژانس اتحادیه اروپا، آمریکا اکنون حدود ۳۰ درصد کل عرضه گاز اروپا را تأمین می‌کند. داده‌های دیگر نشان می‌دهد آمریکا حدود ۵۷ درصد واردات ال‌ان‌جی اروپا را در اختیار دارد و نقش آن در تأمین نیاز قاره افزایش یافته است.آژانس اروپایی هشدار داد رقابت با بازارهای آسیایی بر سر محموله‌های ال‌ان‌جی موجود در زمستان شدت می‌گیرد و می‌تواند نوسان قیمت‌ها را بیشتر کند. اتحادیه اروپا و کانادا نیز در تلاش برای تنوع‌بخشی به منابع، بر پایه پیش‌نویس بیانیه نشست پیش‌رو در مونترال، درباره یک توافق بلندمدت تأمین ال‌ان‌جی گفت‌وگو می‌کنند.
وزیران انرژی اروپا امروز پنجشنبه برای بررسی چالش‌های بازار انرژی تشکیل جلسه می‌دهند؛ در شرایطی که بیم آن می‌رود ادامه افزایش قیمت گاز و سوخت، هزینه تولید و گرمایش را بالا ببرد و فشارهای تورمی را در اقتصادهای قاره اروپا تازه کند.